Εικόνες από την παλιά Καθαρή Δευτέρα…

Διαβάστε ένα γλαφυρό απόσπασμα από το βιβλίο του Διονυσιώτη συγγραφέα Άρη Γαβριηλίδη «Νοσταλγώντας τη δεκαετία του ’50» (και από το κεφάλαιο «Λεμονάκι Μυρωδάτο…». Δείτε,  επίσης, πιο κάτω, πως θα διαβάσετε δωρεάν τις πρώτες 62 σελίδες από το βιβλίο.

 

Του Άρη Γαβριηλίδη *

«Την Καθαρή Δευτέρα έληγε το καρναβάλι και άρχιζε η νηστεία της μεγάλης Σαρακοστής. Ευκαιρία λοιπόν να εορταστεί κατάλληλα. Ανοίγω το μπαούλο των αναμνήσεων και ανασύρω σκηνές:

Από νωρίς το μεσημέρι έστηναν τραπέζια στις αυλές και ο καθένας έφερνε από κάτι: φασόλια πιάζ, φρέσκα κρεμμυδάκια, ελιές, ταραμοσαλάτα, λαγάνα, μύδια, κυδώνια και άλλα θαλασσινά, καλαμαράκια φρέσκα και κονσέρβας,
τηγανητές πατάτες και, φυσικά, νταμιτζάνες με ρετσίνα. Άρχιζε το φαγοπότι με αστεία και αλληλοπειράγματα.

Μετά τα πρώτα ποτήρια άρχιζαν τα τραγούδια. Το ρεπερτόριο προέβλεπε συγκεκριμένα: Λεμονάκι μυρωδάτο, Ένα νερό κυρά Βαγγελιώ, Ανέβηκα στην πιπεριά, Πώς το τρίβουν το πιπέρι, Ο Χαραλάμπης, που τον παντρεύανε με το ζόρι, Σαμιώτισσα, που την ρωτούσαν πότε θα πάει στη Σάμο, Ωραία Αιγιώτισσα, που είχε ελιές (όχι στο χωράφι αλλά στο πρόσωπο, σημάδι καλλονής), και ακολουθούσαν τα πιπεράτα.
Τα τραγούδια τραγουδιόνταν ομαδικά, a capella, ενίοτε με συνοδεία κιθάρας που γρατζουνούσε κάποιος από την παρέα, αφού λίγοι διέθεταν ραδιόφωνο ή γραμμόφωνο με χωνί. Το γλέντι συνεχιζόταν «με χορούς κυκλωτικούς».

Θυμάμαι, Καθαρή Δευτέρα του 1954, εξαετής, χάζευα το γλέντι στην αυλή του γείτονα με σαρακοστιανά και ρετσίνα. Όταν το κέφι άναψε άρχισαν τον χορό και το τραγούδι. Μετά το «εγώ ’μαι ενός ψαρά παιδί, / που με ζηλεύει όποιος με δει» και λοιπά κόσμια, άρχισαν τα άσεμνα, κατά το έθιμο. Ο άνδρας που έσερνε το χορό τραγουδούσε μόνος την πρώτη στροφή και αποκρίνονταν ομαδικά οι άλλοι χορευτές, άνδρες και γυναίκες.

Αναπόσπαστο στοιχείο της Καθαρής Δευτέρας είναι, φυσικά, ο χαρταετός, στον οποίο έχουμε αφιερώσει το κεφάλαιο 49 «Αμόλα καλούμπα».

Τα έθιμα της Καθαρής Δευτέρας έχουν εμπνεύσει πολλούς καλλιτέχνες, όπως τον Σπύρο Βασιλείου, του οποίου ο ζωγραφικός πίνακας «Το τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας» εικονίζεται δίπλα.

Σήμερα, η Καθαρή Δευτέρα εορτάζεται στα ουζερί, στα τσιπουράδικα και στις ταβέρνες με μοσχοφίλερο και μπίρες υπό τους ήχους μουσικής από μεγαφωνική εγκατάσταση…

Καλή Σαρακοστή, φίλοι μου !»

Πατήστε ΕΔΩ για να διαβάσετε τις πρώτες 62 σελίδες από το βιβλίο του Άρη Γαβριηλίδη «Νοσταλγώντας τη δεκαετία του ’50»

 

*Ο Άρης Γαβριηλίδης είναι συγγραφέας και κάτοικος του Δήμου Διονύσου

 

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ